نمونه سؤالات ترم اول
به نام خدا
سوالات امتحانی ترم اول
فارسی (1)
1- معنی لغات زیر را بنویسید.
افلاک: نادره: همسری: مولع:
یارستن: تلاطم: سودا: لاجرم:
2- معنی هر یک از عبارت های کنایی زیر را بنویسید.
از ته چاه در آمدن صدا: جان سپردن:
رو سیاه ماندن: در چشم داشتن:
3- قافیه کدام بیت جناس دارد؟ (مشخص کنید)
الف) الهی فضل خود را یار ما کن ز رحمت یک نظر در کار ما کن
ب) تویی رزاق هر پیدا و پنهان تویی خلاق هر دانا و نادان
ج) فروغ رویت اندازی سوی خاک عجایب نقش ها سازی سوی خاک
د) زهی گویا ز تو کام و زبانم تویی هم آشکارا هم نهانم
4- معادل معنایی واژه های زیر را بنویسید.
شتابنده: خوفناک: مهلکه: شیوه:
5- تعداد ترکیب های وصفی را در هر مصرع مشخص کنید.
الف) خواست کزان ورطه قدم در کشد
ب) در بن این پرده ی نیلوفری
6- در ابیات زیر مفعول را مشخص کنید.
الف) چشمه ی کوچک چو به آنجا رسید وان همه هنگامه ی دریا بدید
ب) خواست از آن ورطه قدم در کشد خویشتن از حادثه برتر کشد
7- با توجه به ابیات زیر چشمه نماد چه کسانی است ؟
ابر ز من حامل سرمایه شد باغ ز من صاحب پیرایه شد
گل به همه رنگ و برازندگی می کند از پرتو من زندگی
8- در هر یک از ابیات زیر حس آمیزی را مشخص کنید.
الف) به ترانه های شیرین به بهانه های رنگین
بکشید سوی خانه مه خوب خوش لقا را
ب) دلم بجو که قدت همچو سرو دل جوی است
سخن بگو که کلامت لطیف و موزون است
ج) ندارد پرده ی نیرنگ هستی جز من و مایی
به هر نقشی که چشمت وا شود رنگ صدا بنگر
9- داستان های صاحبدلان را چه کسی گرداوری کرده است؟
الف) جمال میر صادقی ب) محمدی اشتهاردی
ج) ضیاءالدین ترابی د) احمد بن محمد بن زید طوسی
10- معنا و مفهوم ابیات زیر را به نثر روان بنویسید.
الف) چون بگشایم ز سر مو شکن ماه ببیند رخ خود را به من
ب) ابر ز من حامل سرمایه شد باغ ز من صاحب پیرایه شد
ج) گل به همه رنگ و برازندگی می کند از پرتو من زندگی
د) در بن این پرده ی نیلوفری کیست کند با چو منی همسری؟
ر) راست به مانند یکی زلزله داده تنش بر تن ساحل یله
ه) نعره بر آورده فلک کرده کر دیده سیه کرده شده زهره در
11- آرایه های تشخیص- جناس- تشبیه را در ابیات زیر مشخص کنید.
الف) چون بدوم سبزه در آغوش من بوسه زند بر سر و بر دوش من
ب) ابر ز من حامل سرمایه شد باغ زمن صاحب پیرایه شد
ج) راست به مانند یکی زلزله داده تنش بر تن ساحل یله
12- معانی قدیم و امروزی واژه ی همسری را در بیت های زیر مقایسه کنید.
الف) همسری با انبیا برداشتند اولیا را همچو خود پنداشتند
ب) پذیرفت شاهنشه از مادرش نهاد افسر همسری بر سرش
ج) در بن این پرده ی نیلو فری کیست کند با چو منی همسری
13- معانی داده شده زیر را در جای مناسب قرار دهید.(هر واژه دو معنی)
توانگر- حریص- بد نامی- خویشی- اندوه- رفتار- شیفته- بی نیاز- شرم- محافظت- کار- نزدیکی-
مستغنی: - ننگ: - تیمار -
مولع: - قرابت: - فعل: -
14- با توجه به معنی املای صحیح را علامت بزنید.
الف) خویشاوندی: قرابت غرابت
ب) تباه: زایع ضایع
ج) نا ممکن: محال مهال
15- معنای متفاوت دو واژه ی (ننگ) را در متن زیر بررسی کنید.
( و از آموختن ننگ مدار تا از ننگ رسته باشی )
16- برای هر واژه سه هم خانواده بنویسید.
حرمت:
مقدار:
عیب:
ایمن:
17- معنای واژه های مشخص شده را بنویسید.
کتابی که در او داد سخن آرایی توان داد
عشق شوری در نهاد ما نهاد
18- تضاد ها را در متن زیر پیدا کنید.
( اگر غم و شادیت بود به آن کس گوی که او تیمار غم و شادی تو دارد و به هر نیک و بد زود شادان و زود اندوهگین مشو که این فعل کودکان باشد. بزرگان به هر حق و باطلی از جای نشوند و به وقت نومیدی امیدوار تر باش و نومیدی را در امید بسته دان و امید را در نومیدی. چندان که طاقت باشد با قرابت خویش نیکی کن تا هم چنان که هنر ایشان همی بینی عیب نیز بتوانی دید.)
19- مثل زیر درباره ی چه کسانی به کار می رود؟
گندم نمای جو فروش
20- بهره گیری از (مثل ) چه تاًثیری در سخن دارد؟
21- قابوس نامه اثر کیست؟
الف) خواجه نظام الملک ب)خواجه نصی الدین توسی
ج) عنصرالمعالی
22- داستان خسرو نوشته ی کیست؟
الف) احمد گلشیری ب) زهرا کیا (خانلری)
ج) عبدالحسین وجدانی
23- با توجه به عبارت زیر چه چیز انسان را از ننگ میرهاند؟
و از آموختن ننگ مدار تا از ننگ رسته باشی
24- در جمله ی زیر نویسنده بر کدام ویژگی های اخلاقی تاًکید میکند؟
اثر غم و شادی پیش مردمان بر خود پیدا مکن
25- نویسنده ی قابوس نامه کدام فعل را کوکانه می شمارد؟
الف) هر شادی که بازگشت آن به غم است ان را شادی مشمر
ب) به هر نیک و بد زود شادان و زود اندوهگین مشو
ج) اثر غم و شادی پیش مردمان بر خود پیدا مکن
26- معنی و مفهوم عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
الف) خود را به نیکی و نیکوکاری به مردم نمای و چون نمودی به خلاف نموده مباش.
ب) و اندر همه کاری داد از خویشتن بده که هر که داد از خویشتن بدهد از داور مستغنی باشد.
ج) واگر غم و شادیت بود به آن کس گوی که او تیمار غم و شادی تو دارد.
27- روی واژه ای که از نظر املایی نادرست است خط بزنید واژه ی درست را انتخاب کنید.
ما را که در حمام (گذارد- گزارد).
همه برپای ( خاستند- خواستند ) و بایستادند.
ما از برکات آن آزاد مرد در کرامت و ( فراق – فراغ) به پارس رسیدیم.
28- واژه ی درست را از نظر معنایی و املایی انتخاب کنید.
الف) محل فرو شدن آفتاب: مقرب مغرب
ب) خود: خویش خیش
ج) سنجش: قیاس غیاث
29- معادل امروزی فعل های مشخص شده را بنویسید.
نگذاشته به گرمابه در رویم به شتاب برفتیم
به گوشه ای باز شدیم بخواستیم رفت
30- نقش دستوری کلمه ی نیک را در جمله ی زیر مشخص کنید.
حال دنیاوی ما نیک شده بود.
31- معنای واژه ی شوخ را در عبارت های زیر باهم مقایسه کنید.
الف) چند ماه بود که به گرمابه نرفته و شوخ از خود باز نکرده بودیم.
ب) خصمان چون حال را بدان سان دیدند دلیر تر درآمدند و شوخ تر.
32- در عبارت زیر چه بخشی از جمله حذف شده است؟
( هر یک لنگی پوشیده بودیم و پلاس پاره ای در پشت بسته از سرما.)
33- در عبارت زیر ارکان تشبیه را مشخص کنید.
از برهنگی و عاجزی به دیوانگان ماننده بودیم
34- کتاب سفر نامه از کیست؟
الف) جلال آل احمد ب) عنصرالمعالی ج) نایر خسرو د) نیما یوشیج
35- کتاب سیاست نامه از کیست ؟
الف) خواجه نصیر الدین توسی ب) عنصرالمعالی ج) خواجه نظام الملک توسی
36- معانی واژه های مشخص شده را بنویسید.
الف) وزیر مردی اهل بود و فضل داشت از شعر و ادب.
ب) او را با وزیر صحبتی بودی.
ج) م ر به نزدیک خویش باز گرفت.
37- چرا ناصر خسرو دعوت وزیر را نپذیرفت؟
38- معنی و مفهوم عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
الفَ) سه ماه بود که موی سر باز نکرده بودیم.
ب) شوخ از خود باز کنیم.
ج) ما را به انعام و اکرام به راه دریا گسیل کرد.
د) کرای شتر بر ما داشت.
39- معنی قسمت هایی که زیر آنها خط کشیده شده است را بنویسید.
الف) هرگز جانوری جز از پهلو نکشید.
ب) لب را به اشاره صورت داد .
ج) از پستی پشت گذشت.
د) کارش پیوسته همان بود.
40- برای هر یک از موارد زیر یک مترادف بنویسید.
الف) طرح اولیه: ب) گوشه ای دور از مردم
ج) خواربار از قبیل نخود و عدس د) الفت داشتن
41- کدام یک از کلمات زیر در معنای نقاشی کردن به کار رفته است؟
نگار نقطه چینی صورتگری بستن
بیرنگ نقش بندی رونگاری رقم زدن
42- مفهوم عبارت های کنایی که زیر آنها خط کشیده شده است را بنویسید.
الف) در کلاس نشسته بودیم و چشم به راه معلم.
ب) شیطنت شاگردی گل کرد.
ج) این ا اتاق از جایش کنده شد.
43- در عبارت و بیت های زیر واژه های متضاد را بیابید .
الف) معلم آمد برپا شدیم و نشستیم. لوله ای کاغذی زیر بغل داشت.
ب)دور ازرخ تودم به دم از گوشه چشم سیلاب سرشک آمد وطوفان بلارفت
ج) درد درمان گردد و هجران وصال بعد نزدیکی شود نقصان کمال
44- کتاب اتاق آبی اثر کدام شاعر و نقاش معاصر است؟
45- کتاب ارزیابی شتاب زده اثر چه کسی است؟
الف) جلال آل احمد ب) محمد علی جمال زاده ج) سهراب سپهری
46- مفهوم هر یک از عبارت های زیر را بنویسید.
الف) صورت از او چیزی می طلبید. تمامت خود میخواست.
ب) رنگ را نگارین می ریخت.
ج) حرفی به کارش بود
د) خلف صدق نیاکان هنرور خود بود.
47- عبارت ( معلم نقاشی مرا خبر سازید که شاگرد وفادار حقیرت هرجا به کار صورتگری در می ماند چاره ی درماندگی به شیوه ی خود میکند ) کدام مثل را به ذهن میرساند؟
الف) درخت هرچه پربار تر سرش خمیده تر.
ب) سیب پاب درختش می افته.
ج) سیبی که بالا میره تا پایین بیاد هزار چرخ می خوره.
د) در حوضی که ماهی نیست قورباغه سپهسالار است.
48- عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
الف) خشکی نداشت به جد گرفته نمی شد.
ب) معلم دور نبود صورتک به رو نداشت.
ج) در آن دستی نازک داشت.
د) شاگردی از در مخالفت صدا برداشت اتاق از جا کنده شد.
49- داستان پیرمرد چشم ما بود درباره ی چه کسی است؟
الف) جلال آل محمد ب) نیما یوشیج ج) سهراب سپهری
50- سفرنامه با خاطره نگاری چه فرقی دارد؟
51- معادل معنای واژه های زیر را بنویسید.
خوش گذرانی: نیکا: بهشت:
راهزن: شهد: هرگز:
52- با توجه به معنی املای درست را انتخاب کنید.
الف) نگاه: نظر نذر
ب) رازها: اسرار اصرار
ج) اراده: عظم عزم
د) تاًیید: اثبات اثباط
53- قافیه و ردیف را در بیت های زیر مشخص کنید.
الف) گفتم غم تو دارم گفتا غمت سرآید گفتم که ماه من شو گفتا اگر برآید
ب)گفتم زمان عشرت دیدی که چون سرآمد
گفتا خموش حافظ کاین غصه هم سرآید
54- برای واژه های ایهام ساز زیر معانی دو یا چندگانه رسم کنید.
مدام: 1- 2-
عین: 1- 2-
جوی: 1- 2-
روان: 1- 2-
دستان: 1- 2-
55- کلماتی را که ایهام دارند مشخص کنید و معنای آنها را بنویسید.
الف) چشم چپ خویشتن برآرم تا روی نبیندت به جز راست
ب) گفتم که بوی زلفت گمراه عالمم کرد گفتا اگر بدانی هم اوت رهبر آمد
ج) راست به مانند یکی زلزله داده تنش بر تن ساحل یله
56- کدام کلمه در بیت زیر میتواند یهام ساز باشد؟ چرا؟
( گفتم خوشا هوایی کز باد خلد خیزد گفتا خنک نسیمی کز کوی دلبر آید)
57- تضاد ها را در ابیات زیر مشخص کنید.
الف) گفتم زمان عشرت دیدی که چون سرآمد
گفتا خموش حافظ کاین غصه هم سرآید
ب) نفی خود اثبات وجود حق کن این معنی لا اله الا الله است
58- در بیت(گفتم غم تودارم گفتاغمت سرآید/گفتم که ماه من شوگفتا اگر برآید)
کداک آرایه وجود ندارد؟
الف)جناس ب) مراعات نظیر ج) ایهام د) تشبیه
59- معنی عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
الف)زینهار تا سر این حقه باز نکنی
ب) مرد سودای آنش بگرفت که آیا در این حقه چه سر است؟
60- معنی ( خنک ) در کدام گزینه متفاوت است؟
الف) باد خنک از جانب خوارزم وزان است
ب) خنک آن کس که تخم نیکی کاشت
ج) ای خنک چشمی که او گریان است
61- با توجه به بیت زیر منظور حافظ از این کار چیست؟
گفتم ز مهرورزان رسم وفا بیاموز گفتا ز خوبرویان این کار کم تر آید
62- معنی عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
زینهار تا سر این حقه باز نکنی
مرد سودای آنش بگرفت که آیا در این حقه چه سر است؟
63- معادل معنایی کلمات زیر را بنویسید.
ارزشمندی: پند گرفتن: حیله گر:
پستی: ناگزیر: آگاهی:
64- مترادف و مفرد کلمات زیر را بنویسید.
احادیث: انهار: آیات: نسخ:
اخبار: آثار: سیر:
65- با توجه به متن املای صحیح را انتخاب کنید.
الف) در آب ( حیات- حیاط) تن ها بود و در قرآن ( حیات- حیاط ) جان ها.
ب) در قرآن ( قصه ی- غصه ی ) یوسف نیکو ترین آنهاست.
ج) گفته اند نیکوترین از ( بحر- بهر) آن بود که یوسف صدیق وفادار بود.
66- ارکان تشبیه را در عبارت های زیر مشخص کنید.
الف)قرآن مانند است به بهشت جاودان
ب) چون آینه جان نقش تو در دل بگرفته است.
ج) دل در سر زلف تو فرورفته چو شانه است.
67- متن درس جمال و کمال از نوع ادبیات ------- و نوشته ی -------- است.
68- توضیح دهید که چرا مثل قرآن مثل آب روان است؟
69- مفهوم نمادین هر یک از واژه های زیر را بنویسید.
یعقوب:
یوسف:
برادران یوسف:
70- معنی و مفهوم عبارت های زیر را به فارسی روان بنویسید.
الف) آب را صفت طهارت است چون تن به نجاست بیالاید به آب پاک گردد.
ب) تدبیر برادران بر خلاف تقدیر رحمان آمد.
ج) هرگز کایدان با خواست خداوند غیب دان برابر نیاید.
71- چهار بیت بعدی شعر زیر را بنویسید.
وقتی دل سودایی میرفت به بستان ها بی خویشتنم کردی بوی گل وریحان ها
2-
3-
4-
5-
72- درون مایه ی کدام شعر متفاوت است؟
الف) مهرو وفا ب) چشمه و سنگ ج) بوی گل و ریحان ها
73-مترادف واژه های زیر را بنویسید.
خاندان: شلاق: آواز مهیب: قدرت:
74- معنای درست هر واژه را بنویسید.
مطلع: فجر:
75- املای درست هر واژه را با توجه به معنا آن انتخاب کنید.
صدا و غوغا : 1- هرا 2- حرا
نسل: 1- تبار 2- طبار
آبادانی: 1- عمارت 2- امارت
حاکم: 1- آمل 2- عامل
76- مفهوم کنایی قسمت هایی را که زیر آن ها خط کشیده شده بنویسید.
الف) به خانه ی یتیمان پیرزنی تابیدی.
ب) شعر سپید من روسیاه ماند.
ج) آیا تاریخ بر در سرای به تحیر خشک و لرزان نمانده بود؟
78- با توجه به سروده ی (شعر سپید من روسیاه ماند/ که در فضای تو به بی وزنی افتاد) به سوالات زیر پاسخ دهید.
الف) کدام واژه ایهام دارد؟ دو معنایش را بنویسید.
ب ) چرا شاعر شعرش را سپید نامیده است؟
79- کدام ترکیب ها تشبیه هستند؟
الف) بازوان اندیشه ب) فرعون تخیل ج) نخل ولایت
د) باغ بینش ت) باده ی مهر ه) گل بوسه ی زخم ها
80- در هر قطعه آرایه های خواسته شده را بیابید.
الف) هر چند کلام از تو وزن میگیرد.( ایهام)
ب) کدام وام دار ترید؟/ دین به تو یا تو بدان؟ ( تشخیص)
ج) وسعت تو را / چگونه در سخن تنگ مایه گنجانم؟ ( تضاد)
81-در قطعه ی (کلام تو / گیاه را باور میکند / و از نفست گل می روید) بین واژه های --------- و ----------- مراعات نظیز وجود دارد.
82- مجموعه شعر ( پیوند زیتون بر شاخه ی ترنج) از آثار کیست؟
الف) قیصر امین پور ب) سید حسن حسینی ج) موسوی گرمارودی
83- سروده های زیر را به نثر روان بنویسید.
هیچ ستاره ای نیست که وام دار نگاه تو نیست.
شعر سپید من رو سیاه ماند / که در فضای تو / به بی وزنی افتاد
84- در کدام بیت به آیه ی ( فتبارک الله احسن الخالقین اشاره شده است؟
ای هست کن اساس هستی کوته ز درت دراز دستی
بر صورت من ز روی هستی آرایش آفرین تو بستی
85-کدام تلمیح است و کدام تضمین ؟ چرا؟
خجسته باد نام خداوند نیکو ترین آفریدگاران/ که تو را آفرید
فتبار الله / تبارک الله احسن الخالقین
86-( ک) در واژه ی بچگکان و یتیمکان از چه نوعی است؟
87- در هر یک از بیت های زیر چند ترکیب وصفی وجود دارد ؟ آنها را مشخص کنید.
ای مفتخر به طالع مسعود خویشتن تاثیر اختران شما نیز بگذرد
ای تو رمه سپرده به چوپان گرگ طبع این گرگی شبان شما نیز بگذرد
88- تعداد ترکیب های اضافی کدام بیت با بقیه متفاوت است؟
چون داد عادلان به جهان در بقا نکرد بیداد ظالمان شما نیز بگذرد
بر تیر جورتان ز تحمل سپر کنیم تا سختی کمان شما نیز بگذرد
در مملکت چوغرش شیران گذشت ورفت این عوعوسگان شما نیز بگذرد
89- برای هر واژه یک مترادف بنویسید.
طبع: بقا: عادل: طالع:
90- معادل معنایی واژه های زیر را بنویسید.
جغد: اندوه: مبارک: ستم:
91- با توجه به معنی املای صحیح را انتخاب کنید.
فروغ: 1-رونق 2- رونغ
دوام: 1- بقا 2- بغا
عبور کردن: 1- گزشتن 2- گذشتن
92- ( چو ) در بیت زیر حرف اضافه است یا حرف ربط؟
در مملکت چو غرش شیران گذشت و رفت
این عوعو سگان شما نیز بگذرد
93- تفاوت معنایی فعل های مشخص شده را توضیح دهید.
الف) گفتم که نوش لعلت ما را به آرزو کشت
گفتا تو بندگی کن کاو بنده پرور آید
ب) بادی که در زمانه بسی شمع ها بکشت
هم بر چراغ دان شما نیز بگذرد
94- قافیه و ردیف را در بیت های زیر مشخص کنید.
هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد هم رونق زمان شما نیز بگذرد
وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب بر دولت آشین شما نیز بگذرد
95- کدام آرایه در بیت زیر وجود ندارد.
آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام بر حلق و بر دهان شما نیز بگذرد
الف) مراعات نظیر ب) تضاد ج) جناس د) تشبیه
96- در بیت های زیر کنایه را بیابید و مفهوم آن را بنویسید.
الف) بر تیر جورتان زتحمل سپر کنم تا سختی کمان شما نیز بگذرد
ب) زین کاروانسرای بسی کاروان گذشت ناچار کاروان شما نیز بگذرد
97- شاعر شعر ( غرش شیران) کیست؟
الف) فخرالدین عراقی ب) ابن حسام ج) خاقانی د) سیف فرغانی
98- مفهوم کلی بیت زیر را بنویسید.
زین کاروانسرای بسی کاروان گذشت ناچار کاروان شما نیز بگذرد
99- ابیات زیر را به فارسی روان برگردانید.
وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب بر دولت آشیان شما نیز بگذرد
چون داد عادلان به جهان در بقا نکرد بیداد ظالمان شما نیز بگذرد
100- بیت زیر به کدام باور گذشتگان اشاره دارد؟
ای مفتخر به طالع مسعود خویشتن تاثیر اختران شما نیز بگذرد